ພຍັນຊນະ ສຣະ ນັບ ໑ ນັບ ໒
ນັບ ໓
ນັບ ໔
ນັບ ໕
ນັບ ໖
ນັບ ໗
ນັບ ໘
ການຜັນສຽງ
ເເມ່ກະກາ
ເເມ່ກັກ ເເມ່ກັງ ເເມ່ກັດ
ເເມ່ກັນ ເເມ່ກັບ
ເເມ່ກັມ
ເເມ່ກາຍ
ເເມ່ກາວ
 

 

Ton court Short tone ສຽງສັ້ນ

ສຽງຍາວ Long tone Ton long



lêk soûn 0





1
lêk nung
lêk saông

2








  lêk sâm 3








lêk sî 4







 

lêk hâ

5





6

lêk hok

 








7

lêk ched


lêk paêd

8





9

lêk kao

 








10

lêk sib

 








11

lêk sib ed











 

lêk xaô

20












Traslitteration lao


La transcription des consonnes, celle des voyelles et d'une certaine manière celle des consonnes finales lao dites "màe thang paêd", le professeur Lamvieng Inthamone a fait un travail qui était jusque là inédit. Ce travail a été initié par le professeur Marc Reinhorn et amélioré par Lamvieng Inthamone dans son livre intitulé " Je lis et j'écris lao ".

Bon nombre de chercheurs ont tenté de latiniser le lao mais personne n'a jamais su comment standardiser la clé de lecture pour tous les mots lao. D'autre part, j'ai terminé ma méthode de latinisation du lao tout en gardant homogène mes scripts latins et en commençant par latiniser les consonnes, les voyelles, consonnes finales (en dur) et les accents tonals (máj e᷅ːk, máj t'oː, máj tʀiː, máj cattavaː). Cependant, ma méthode de latinisation ne me donne pas une réelle satisfaction à cause des tons courts et des tons longs combinés avec des accents tonals. Cette combinaison rend moins jolie mes écritures à cause des signes qui se placent au dessus de mes lettres, sachant que la majorité des mots lao à ton bref ne sont pas accentués. Par contre, si on faisait l'inverse en mettant des signes au dessus des mots à ton bref au lieu des mots à ton long, on verrait la ressemblance avec la plupart des mots latins sans trop de signes au dessus de la tête de ces lettres latines servant à transcrire le lao.

Les transcriptions anglophone et francophone sont incrustées sur chaque image afin de faciliter la lecture pour des lecteurs de ces deux catégories. Celà ne veut pas dire que les translittérations sont toutes correctes. Pour la transcription phonétique internationale, j'écris en fonction des possibilités qu'un clavier puisse m'offrir et en fonction de mon appréciation personnelle tout en basant sur le travail effectué dans ce domaine par Lamvieng Inthamone et par Tatsuo Hoshino et Russell Marcus (ISBN O-8048-1629-8).

Je n'ai lu aucune méthode de transcription jusqu'à ce jour sur les accents ou sur les tons du lao mesurés avec des appareils électroniques. Ces données nous permettraient de différencier avec certitude un ton haut du ton bas et ainsi de suite. Ainsi, nous pouvons standardiser ou formaliser la transcription de tous les tons ou de tous les mots de la langue lao.

Quelque soit la méthode adoptée, il reste encore beaucoup de chemins qui mènent aux débats sur tout travail de transcription sur le lao.

ການໃຊ້ ຫນັງສື ລາຕິນ ຂຽນເປັນຫນັງສືລາວ ຕາມຮູບຕ່າງໆ ໃນຫນ້ານີ້ ມີຢູ່ດ້ວຍກັນ ສີ່ຢ່າງ ຄື ເເບບ ສາກົນນຶ່ງ ເເບບທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເເຕ່ງຂຶ້ນເອງນຶ່ງ ເເບບອັງກິດນຶ່ງ ເເລະ ເເບບຝຣັ່ງນຶ່ງ

ເເບບສາກົນ ເເມ່ນ ເເບບທີ່ນັກຄົ້ນຄວ້າດ້ານພາສາສາດ ໃຊ້ກັນ ເເຕ່ວ່າ ທຸກຄົນ ບໍ່ສາມາດ ຈະອ່ານ ເເບບສາກົນໄດ້ ເຖິງເເມ່ນວ່າ ຕົນ ຈະມີ ຣະດັບ ການສຶກສາ ສູງ ກໍຈິງ ສ່ວນ ການໃຊ້ສອຍ ອັກສອນ ຕ່າງໆ ສໍາລັບ ເເບບນີ້ ເພິ່ນ ອີງເອົາ ຕາມ ສຽງ ຕ່າງໆ ຂອງ ອັກສອນ ທີ່ ນັກຄົ້ນຄວ້າ ໄດ້ສົມມຸດ ໄວ້ເເລ້ວ (ໄດ້ຕົກລົງກັນ) ໂດຍ ທີ່ ນັກຂຽນ ບໍ່ສາມາດ ຈະຜລິດຄິດເເຕ່ງຂຶ້ນມາເອງໄດ້ ມີເເຕ່ວ່າ ນັກຂຽນຄົນໃດ ຈະວາງ ອັກສອນ ດັ່ງກ່າວນີ້ ໃຫ້ເຫມາະສົມ ເເລະ ໄດ້ດີ ກວ່າກັນ ເທົ່ານັ້ນ

ສັງໂຍກ ມາຈາກຄໍາບາລີ ສັງໂຍຄ(ະ) ຊຶ່ງເເປວ່າ ການຢູ່ຮ່ວມກັນ ການສະກົດ ວິທີເຂົ້າຫາກັນ ຫລື ວິທີອ່ານ ໃຫ້ຖືກກັບສຽງຂອງ ອັກສອນ(ສັນ.) ຫລື ອັກຂຣະ (ບາ.) ເເຕ່ລະຕົວ ນັ້ນເອງ ເຫມືອນດັ່ງ ການສູດ ສັງໂຍກ ເປັນຕົ້ນ ດັ່ງນັ້ນ ອັກສອນ ສັງໂຍກ ຄື ຈໍາພວກ ອັກສອນ ທີ່ ສາມາດ ປະກອບເຂົ້າກັນໄດ້ ເພື່ອ ເຮັດໃຫ້ເປັນ ຖ້ອຍຄໍາ ເເລະ ຖ້າເປັນເຄື່ອງຈັກ ໃນເມື່ອເຮົາເອົາ ອັກສອນ ຈໍາພວກນີ້ ມາປະກອບເຂົ້າໃສ່ກັນ ເຄື່ອງຈັກ ອັນນັ້ນ ຈະ ສາມາດ ອ່ານອອກເປັນ ຖ້ອຍຄໍາ ໄດ້ຢ່າງສະບາຍ ເຫມືອນກັບຄົນຜູ້ນຶ່ງ ເປັນ ຜູ້ອ່ານ

ການຂຽນເເບບສາກົນ ທີ່ໃຊ້ ຫນັງສື ລາຕິນ ຂຽນນັ້ນ ອາຈານ ລໍາວຽງ ອິນທະຫມອນ ໄດ້ວາງເເບບ ຂອງ ເພິ່ນ ປະໄວ້ ຢູ່ໃນປຶ້ມ "ຂ້ອຍອ່ານ ຂ້ອຍຂຽນພາສາລາວ" (ISBN 2-84279-131-2) ເເຕ່ວ່າ ເເບບສາກົນ ດັ່ງກ່າວນີ້ ກໍມີສອງວິທີ ຄື ສ່ຽງຝຣັ່ງໂກ (francophone) ເເລະ ສ່ຽງອັງໂກ (anglophone) ເເລະ ສຽງ ທີ່ ອາຈານ ລໍາວຽງ ໃຊ້ຂຽນ ໃນປຶ້ມຂອງເພິ່ນ ເເມ່ນ ສຽງ ທີ່ໃກ້ຖັດກັບ ສ່ຽງຝຣັ່ງໂກ

ທ່ານ Tatsuo Hoshino ເເລະທ່ານ Russell Marcus ໄດ້ວາງເເບບການຂຽນຫນັງສືລາວ ດ້ວຍ ຫນັງສື ລາຕິນ ໄປເເບບໃຫມ່ອີກ ເເບບຂອງທ່ານທັງສອງນີ້ ກໍເປັນຫນ້າສົນໃຈເຫມືອນກັນ ສ່ວນມາກ ເເມ່ນ ວິທີ ທີ່ທ່ານສະກົດ ສຽງສັ້ນ ດ້ວຍ ອັກສອນ "ː" ຊຶ່ງ ອັກສອນ ຕົວນີ້ ເພິ່ນໃຊ້ ສໍາລັບ ສະກົດ ພຍາງ ສຽງຍາວ ຫລື ເພື່ອ ບອກວ່າ ພຍາງ ດັ່ງກ່າວ ມີ ສຽງຍາວ ຖ້າ ອີງຕາມ ອັກສອນ ສັງໂຍກ ສາກົນ (API / IPA)

ອັກສອນສັງໂຍກສາກົນ ສ່ຽງຝຣັ່ງໂກ ກັບ ສ່ຽງອັງໂກ ມີ ຄວາມເເຕກຕ່າງກັນ ພຽງ ເລັກນ້ອຍ

ຫມາຍເຫດ

*_ຄໍາປຸຣະນະສັງຂຍາ ເເມ່ນຄໍາສັງຂຍາ ທີ່ບອກລໍາດັບ   (ສັງ-ຂະ-ຫຍາ)
*_ຄໍາປົກຕິສັງຂຍາ ເເມ່ນຄໍາສັງຂຍາ ທີ່ບອກຈໍານວນເລກທັມມະດາ ຫລື ຈະຮຽກເປັນ ຄໍາສັງຂຍາ ລ້າໆ ກໍໄດ້
*_ຄໍາສັງຂຍາວິເສດ ເເມ່ນຄໍາສັງຂຍາ ທີ່ບອກຈໍານວນເລກທັມມະດາ ເເລະ ບອກລັກສນະ(ຊນິດ) ຂອງ ຄໍານາມ ຫລື ຄໍາສັພນາມ (ທີ່ຢູ່ຂ້າງຫນ້າ) ເຊັ່ນ ເຮືອນຫລັງນຶ່ງ ຄົນສອງຄົນ ເຮືອສາມລໍາ ທ່ານສີ່ທ່ານ ພຣະຫ້າອົງຫລືຫ້າຕົວ ຣົດເຈັດຄັນ ຊຶ່ງ ຫລັງນຶ່ງ ສອງຄົນ ສາມລໍາ ສີ່ທ່ານ ຫ້າອົງ ເຈັດຄັນ ເຫລົ່ານີ້ ເປັນ ຄໍາສັງຂຍາວິເສດ ສ່ວນຄໍາເຫລົ່ານີ້ ຄືດັ່ງ ຫລັງ ຄົນ ລໍາ ທ່ານ ອົງ ຄັນ ບອກລັກສນະ ຫລື ບອກຊນິດ ຂອງ ຄໍາ ທີ່ຢູ່ຂ້າງຫນ້ານັ້ນເອງ
*** ສະນັ້ນ ການທີ່ເຮົານິຍົມເວົ້າກັນໃນປັດຈຸບັນນີ້ ດ້ວຍການເລີ້ມຕົ້ນກ່າວປໂຍກຂຶ້ນວ່າ (ຫລາຍໆທ່ານໄດ້ກ່າວມາເເລ້ວ...) ຊຶ່ງ ສ່ວນມາກ ເເມ່ນ ການເເປ ອອກມາຈາກ ພາສາຝຣັ່ງອັງກິດນັ້ນ ຈະສອດຄ່ອງ ຫລື ຈະຖືກຕ້ອງ ກັບ ພາສາລາວ ຫລືບໍ່ ກໍຂໍໃຫ້ທ່ານຄິດໃຊ້ ຕາມເຫມາະສົມ ເເລະ ຖ້າ ຈະອີງຕາມ ຫລັກ ໄວຍາກອນເເລ້ວ ເຫັນວ່າ ຈະບໍ່ເຂົ້າ ເເນ່ວເເນ້ ກັບ ພາສາລາວ ອັນນີ້ ຄື ຜົນສະທ້ອນ ໃນ ການຂາດ ຫລັກ ໄວຍາກອນ ນັ້ນເອງ

*******_ຄໍາສັງຂຍາວິເສດນີ້ບໍ່ຄວນມີຂຶ້ນໃນໄວຍາກອນລາວ ເພາະວ່າ ເຮົາໃຊ້ ຄໍາປົກຕິສັງຂຍາ ກັບ ຄໍາປຸຣະນະສັງຂຍາ ກໍພຽງພໍ ກັບ ຄວາມຕ້ອງການ ຊຶ່ງ ການໃຊ້ຄໍາສັງຂຍາວິເສດ ຈະເປັນ ບັນຫາ ໃນ ການຂຽນ ຫນັງສື ຄໍາໃຜຄໍາມັນ ເເລະ ອີກປະການນຶ່ງ ຄໍາ(ສັບ) ທີ່ບອກ ຈໍານວນ ກໍມີເເລ້ວ ເເລະ ຄໍາ(ສັບ) ທີ່ບອກ ລັກສນະ ຫລື ບອກຊນິດ ກໍມີຢູ່ເເລ້ວເຫມືນກັນ ຂ້າພະເຈົ້າ ຈິ່ງຄິດວ່າ ບໍ່ຈໍາເປັນ

ຄໍາປົກຕິສັງຂຍາ ເເລະ ສັງຂຍາວິເສດ ໃນພາສາລາວ ເພິ່ນໃຊ້ ພຍັນຊນະກຸ່ມໃດເເນ່ ? (ປົກ-ກະ-ຕິ)

- ຄໍາສັງຂຍາທີ່ຂຽນດ້ວຍ ອັກສອນກາງ ມີຄື  ເຈັດ  ເເປດ  ເກົ້າ  ກື  ຕື້  ຕິ່ວ  ຕົງ  ຕັງ  (ເອັດ)
- ຄໍາສັງຂຍາທີ່ຂຽນດ້ວຍ ອັກສອນສູງ ມີຄື ສູນ ສອງ ສາມ ສີ່ ສິບ ເເສນ ຫ້າ ຫົກ
- ຄໍາສັງຂຍາທີ່ຂຽນດ້ວຍ ອັກສອນຕໍ່າ ມີຄື  ນຶ່ງ  ຊາວ  ລ້ານ
- ຄໍາສັງຂຍາທີ່ຂຽນດ້ວຍ ອັກສອນປະສົມ ມີຄື  (ຫນຶ່ງ)  ຫມື່ນ

ຄໍາປຸຣະນະສັງຂຍາ ໃນພາສາລາວ ທີ່ບອກລໍາດັບ ເພິ່ນໃຊ້ ພຍັນຊນະກຸ່ມໃດເເນ່ ?

- ຈຽງ ບອກລໍາດັບທໍາອິດ ຫລື ລໍາດັບທີນຶ່ງ
- ຍີ່ ບອກລໍາດັບທີສອງ
- ສ່ວນຄໍາປຸຣະນະສັງຂຍາຕົວອື່ນໆ ຈະເປັນຄໍາດຽວກັນກັບ ຄໍາສັງຂຍາ ຂ້າງເທິງນີ້
- ຄໍາ (ອ້າຍ) ຈະບໍ່ຫມາຍເຖິງລໍາດັບ ທີ່ ໃຫຍ່ກວ່າ ສູງກວ່າ ຕລອດໄປ ເເຕ່ ຈະຫມາຍເຖິງ ການທີ່ ເພິ່ນ ຕັ້ງ ຫລື ສົມມຸດເອົາ ສິ່ງໃດສິ່ງນຶ່ງ ຂຶ້ນກ່ອນຫມູ່ ເທົ່ານັ້ນ


ພຍັນຊນະທີ່ໃຊ້ຂຽນຄໍາສັງຂຍາເຫລົ່ານີ້ ມີ ອັກສອນຕໍ່າພຽງສາມຕົວ ຄື ຕົວ ນ ຊ ລ ນອກຈາກນັ້ນ ອັກສອນ ທີ່ ເພິ່ນ ໃຊ້ຂຽນ ຄໍາສັງຂຍາ ມາຈາກຈໍາພວກ ອັກສອນສູງ ເເລະ ອັກສອນກາງ ທັງນັ້ນ ດັ່ງນັ້ນ ການຂຽນ ນຶ່ງ ຫລື ຫນຶ່ງ ເຮົາຄວນຈະໃຊ້ຕົວ ນ ຫລືຕົວ ຫນ ກໍຂໍໃຫ້ທ່ານຄິດເອົາເອງ ເພາະວ່າ ກົດເກນ ການໃຊ້ ຄໍານີ້ ເພິ່ນ ບໍ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້ ເເຕ່ຢ່າງໃດ ເເລະ ທາງ ດ້ານໄວຍາກອນ ຄົນລາວ ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຖົກຖຽງກັນ ກ່ຽວກັບ ການໃຊ້ ພຍັນຊນະ ສາມ ຈໍາພວກນີ້ ໂດຍສະເພາະເເລ້ວ ເເມ່ນ ການໃຊ້ ອັກສອນຕໍ່າ ໃນ ການຂຽນ ຄໍາສັບ ທີ່ ມີ ສຽງດຽວກັນ ກັບ ສຽງ ຂອງ ຄໍາສັບ ທີ່ ຂຽນດ້ວຍ ອັກສອນ ຈໍາພວກ ອື່ນ

ສໍາລັບ ຂ້າພະເຈົ້າເເລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າໃຊ້ຕົວ ນ ຂຽນຄໍາສັງຂຍາ ນຶ່ງ ຍ້ອນວ່າ ຕົວ ນ ເປັນພຍັນຊນະປ່ຽວ ເເລະ ຂ້າພະເຈົ້າ ຈະຂຽນໄດ້ໄວກວ່າ ການໃຊ້ ພຍັນຊນະປະສົມ ຫນ ເພາະວ່າ ຕົວຫລ້າຫລັງນີ້ ມີ ສອງຕົວ



IPA in the Lao transcription
Utilisation des caractères de l'API pour la transcription du lao
ຄໍາເເພວ ພູເພັຊຣ໌ລິນທອງ
Khamphéo Phouphetlinthong





ກຸ່ມອັກຂຣະ   |  ກັບເມືອຫນ້າທໍາອິດ  |  ເເມ່ທັງເເເປດ

ພຍັນຊນະ ສຣະ ໄມ້ກັກ ໄມ້ກັງ ໄມ້ກັດ ໄມ້ກັນ ໄມ້ກັບ ໄມ້ກັມ ໄມ້ກາຍ ໄມ້ກາວ
ການຜັນສຽງ ເເມ່ກະກາ ເເມ່ກັກ ເເມ່ກັງ ເເມ່ກັດ ເເມ່ກັນ ເເມ່ກັບ ເເມ່ກັມ ເເມ່ກາຍ ເເມ່ກາວ


©  2008-2209 Laocom Education. Tous droits réservés.
dernière révision:  dimanche 1er novembre 2009
Informations modifiables sans préavis.
Ven. 7 mars 2009